Przydacz o SAFE: Prezydent Nawrocki zastanawia się, czy warunki w nim zawarte są dobre dla Polski

Sejm uchwalił w piątek ustawę wdrażającą unijny program dozbrajania SAFE. Umożliwi ona powołanie specjalnego, zarządzanego przez BGK funduszu, za pośrednictwem którego będą mogły być wydawane pieniądze z programu. Teraz ustawą zajmie się Senat.

Instrument SAFE to program, który ma na celu wzmocnienie obronności państw członkowskich UE; przewiduje łącznie 150 mld euro wsparcia – m.in. w postaci nisko oprocentowanych pożyczek – przede wszystkim na zakupy sprzętu wojskowego, zwłaszcza produkowanego w Europie. Polska jest największym beneficjentem tego programu pożyczkowego z zaakceptowanym dofinansowaniem na kwotę 43,7 mld euro.

Szef biura polityki międzynarodowej w kancelarii prezydenta Marcin Przydacz zapytany przez TVP Info w likwidacji, jaka będzie decyzja prezydenta Karola Nawrockiego w sprawie ustawy o SAFE zauważył, że nad ustawą musi się jeszcze pochylić Senat, zanim trafi na biurko prezydenta. Jak przypomniał, ten temat był przedmiotem dyskusji na RBN. Dodał, że podczas prac nad projektem były zgłaszane poprawki m.in. dotyczące tarczy antykorupcyjnej, ale dotyczyły też zagwarantowania, aby - tak jak obiecuje rząd - 90 proc. inwestycji trafiło do polskiego przemysłu zbrojeniowego. - Ta poprawka została odrzucona. To nie buduje przekonania, że w całej tej ustawie chodzi o to, aby polski przemysł zbrojeniowy był doinwestowany. Być może o inny przemysł europejski tutaj chodzi. Obecność ambasadora niemieckiego w Sejmie podczas tych dyskusji była wymowna - podkreślił Przydacz.

Jak dodał, prezydent nie podjął jeszcze decyzji. - Będzie analizował, zastanawiał się i dyskutował z ekspertami, czy ta warunkowość, bo w programie SAFE jest „zaszyta” warunkowość, jest dobra dla Polski, czy nie - zaznaczył Przydacz. Według niego nie jest zbyt dobrze, gdyby to Komisja Europejska miała decydować o tym, czy Polska ma być bezpieczna, czy nie lub, czy może kupić dany sprzęt, czy nie. - Znaków zapytania jest tutaj bardzo dużo - stwierdził minister.

Dopytywany był, że jeśli prezydent nie podpisze tej ustawy po tym, jak trafi do niego z Senatu, a rząd mówi, że to będą spore konsekwencje dla polskiej armii, która w ten sposób nie będzie dodatkowo mocno wsparta. - To są dywagacje, co będzie, jeśli - zauważył Przydacz.

Zaznaczył, że do tej pory te kontrakty, które były finansowane ze środków polskiego budżetu na zakup sprzętu, czy to z Korei, czy polskiego, czy amerykańskiego, też były finansowane z różnych pożyczek, więc trzeba mieć świadomość, że są inne możliwości, z których np. korzystają Niemcy. - Ta dyskusja będzie jeszcze prowadzona, ale nie chciałbym tutaj przesądzać, bo nie ma decyzji, nie wiemy, w jakim kierunku to pójdzie - podkreślił minister.

[ZT]18386[/ZT]

- Natomiast nie można zamykać dyskusji dotyczącej SAFE-u takim szantażem emocjonalnym, że jeśli nie odda się w pełni instrumentów zarządzania polskimi zakupami Komisji Europejskiej, to polska armia nie będzie miała sprzętu. Bo ten sprzęt jest kupowany, w ostatnich latach także bardzo intensywnie. I to dobrze, że te zawarte jeszcze przez Zjednoczoną Prawicę kontrakty są kontynuowane przez wicepremiera, szefa MON Władysława Kosiniaka-Kamysza. Program SAFE miał być dodatkowym takim boosterem - zauważył Przydacz.

Zdaniem Przydacza, dobrze, jeśli Polska otrzymałaby więcej pieniędzy na przemysł zbrojeniowy, natomiast - jak dodał - wszystko zależy od warunków, jakie są postawione Polsce. - Jeśli znów ma być zastosowana warunkowość, a tę warunkowość poznaliśmy - że Komisja czasami wykorzystuje do walki politycznej wewnątrz Polski, czyli blokuje środki po to, żeby uzyskać jakieś cele polityczne. To w przypadku zbrojeniówki nie możemy sobie na to pozwolić zupełnie bez pełnej świadomości - ocenił. Dodał, że Polacy chyba nie mieli do tej pory świadomości, że SAFE to nie jest dotacja, tylko pożyczka, którą będzie trzeba spłacać do 2070 roku.

- Pytanie, czy Senat poprawię tę ustawę; jak ona trafi na biurko prezydenta, to prezydent będzie o tym decydować - podkreślił szef BPM.

Pełnomocniczka rządu ds. programu SAFE Magdalena Sobkowiak-Czarnecka mówiła w piątek w RMF FM, że w przypadku programu SAFE „nie mamy mechanizmu warunkowości, czyli pieniądze za reformy”. - Nic takiego tutaj nie ma. Tutaj mamy jedyną warunkowość, która wynika z rozporządzenia, jeśli dobrze pamiętam, Parlamentu Europejskiego o ochronie finansów Unii Europejskiej, która mówi o tym, że Komisja Europejska ma prawo sprawdzać, czy pieniądze unijne, które pochodzą przecież ze wspólnych środków, są wydawane zgodnie z prawem - zaznaczyła.

Program SAFE krytykuje opozycja. W pracach sejmowych posłowie PiS zgłosili łącznie 13 poprawek, jednak zostały one odrzucone w piątkowych głosowaniach przed uchwaleniem ustawy. Wątpliwości opozycji dotyczą przede wszystkim kwestii przejrzystości wydawania środków z SAFE, a także obaw, że unijny program może zostać w przyszłości wykorzystany jako element politycznego nacisku na Polskę. Według polityków prawicy w ten sposób został już wykorzystany fundusz KPO i związane z nim tzw. kamienie milowe.

Przedstawiciele rządu podkreślają, że szybkie przyjęcie ustawy jest kluczowe, gdyż już na połowę marca planowane jest podpisanie umowy pożyczkowej i wypłata pierwszej transzy środków w wysokości 15 proc. całej kwoty. Te pieniądze mają trafić do Finansowego Instrumentu Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE - czyli funduszu, który ma powstać na mocy procedowanej ustawy. Pieniędzmi, które trafią do funduszu na projekty związane ze wzmocnieniem bezpieczeństwa, dysponować będzie przede wszystkim minister obrony, ale także MSWiA i resort infrastruktury. (PAP)

azk/ par/ mhr/

[ZT]18374[/ZT]

[ZT]18379[/ZT]